در طراحی و ساخت تابلوهای برق و سیستمهای کنترل، مدیریت مناسب سیمها و کابلها اهمیت بسیار زیادی دارد. استفاده از کانالهای عبور سیم بهعنوان یکی از اجزای کلیدی در نظمبخشی، ایمنی و سهولت تعمیر و نگهداری سیستمهای الکتریکی، نقش حیاتی ایفا میکند.
کانالهای عبور سیم که به نامهای داکت یا ترانکینگ نیز شناخته میشوند، در انواع مختلفی تولید میگردند و کاربرد آنها در تجهیزات برقی نه تنها برای مرتبسازی کابلهاست، بلکه در افزایش عمر مفید سیستم و جلوگیری از بروز اتصالات ناخواسته، اتلاف انرژی و حتی حوادث الکتریکی مؤثرند.
انواع کانالهای عبور سیم
در راستای پاسخگویی به نیازهای متنوع صنعت برق و بهبود فرآیند سیمکشی، کانالهای عبور سیم در مدلهای زیر عرضه میشوند:
۱. کانالهای شیاردار (داکت شیاردار)
این نوع داکتها دارای دیوارههایی با شیارهای موازی هستند که امکان خروج کابل از نقاط مختلف کانال را فراهم میکند. طراحی باز و منعطف این کانالها برای سیمکشی داخلی تابلوهای برق و کنترل بسیار مناسب است.
۲. کانالهای بدون شیار (داکت ساده)
این کانالها بدون شیارهای جانبی طراحی شدهاند و بیشتر در کاربردهایی استفاده میشوند که نیاز به حفاظت کامل از سیمها در برابر تماسهای خارجی یا در فضاهایی که نظم و زیبایی ظاهری اهمیت دارد، وجود دارد.
۳. کانالهای کفخواب
این نوع داکتها برای نصب روی کف طراحی شدهاند و اغلب در ساختمانها، مراکز صنعتی یا اتاقهای سرور برای انتقال ایمن سیمها در مسیرهای زمینی استفاده میشوند. طراحی مقاوم و درپوش قفلدار این کانالها، محافظت مناسبی را در برابر ضربه، گردوغبار و آسیبهای فیزیکی فراهم میآورد.
مشخصات ساختاری و فنی کانالهای عبور سیم
کانالهای عبور سیم دارای ویژگیهایی هستند که عملکرد مطلوب و طول عمر بالای آنها را تضمین میکنند. در ادامه، برخی از مهمترین ویژگیهای ساختاری این محصولات ذکر میشود:
تولید مطابق با استانداردهای بینالمللی
کانالهای عبور سیم بر اساس استانداردهای معتبر از جمله:EN 50085-1 + A1
EN 50085-2-3 (مطابق با IEC 61084-1 + A1)
طراحی و تولید شدهاند تا ایمنی، دوام و کارایی در شرایط مختلف محیطی تضمین گردد.
مواد اولیه باکیفیت و خود خاموششونده
بدنه این کانالها از PVC سخت با خاصیت خود خاموششوندگی ساخته شده است که مانع از گسترش شعله در صورت وقوع آتشسوزی میشود. این ویژگی مطابق با استاندارد UL94 V-0 است. همچنین این مواد، در برابر آتش تا دمای 960 درجه سانتیگراد طبق استاندارد IEC/EN 60695-2-11 مقاوماند.عاری از مواد خطرناک مانند سرب
کلیه کانالهای تولیدی، بدون استفاده از ترکیبات سمی مانند سرب، منطبق با الزامات محیطزیستی ROHS ساخته میشوند.طول استاندارد و ساختار مهندسیشده
هر شاخه از این کانالها دارای طول استاندارد ۲ متر است که نصب، حملونقل و انبارش آنها را آسان میسازد.
دستورالعملهای نصب، کاربرد و نگهداری
برای اطمینان از عملکرد صحیح و ایمن کانالهای عبور سیم، رعایت برخی نکات در حین نصب، استفاده و نگهداری بسیار مهم است:
دمای کاری:
| مرحله | حداقل/حداکثر دما (°C) |
|---|---|
| انبارش و حملونقل | ۴۵- درجه سانتیگراد |
| نصب و بهرهبرداری | ۲۵- درجه سانتیگراد |
| حداکثر دمای عملکرد (کاری) | ۶۰ درجه سانتیگراد |
نکات فنی در نصب:
نصب روی ریل یا بدنه تابلو
تمامی کانالها دارای سوراخهای از پیش تعبیهشده در کف هستند که امکان نصب مستقیم روی بدنه تابلو یا روی ریلهای DIN را فراهم میکنند.رعایت ضریب تراکم کابلها
بهمنظور جلوگیری از افزایش دما و خطرات ناشی از تجمع بیش از حد سیم، حداکثر حجم اشغالشده داخل کانال نباید از ۶۰٪ فضای داخلی آن تجاوز کند.محدود کردن تغییر شکل افقی
در صورت نصب کانالها بهصورت افقی، باید از بارگذاری بیش از حد توسط هادیها جلوگیری شود تا از تغییر شکل دیوارهها یا شکستگی آنها پیشگیری شود.ارزیابی درپوشها و تقسیمکنندهها
در شرایط خاص که از درپوشهای مهار بار یا جداکنندههای داخلی استفاده میشود، حتماً باید آزمون مقاومت مکانیکی انجام گیرد تا اطمینان حاصل شود کانال تحت فشار یا بارهای اضافی تغییر شکل ندهد.
در رابطه با همین موضوع بخوانید:
مزایای استفاده از کانالهای عبور سیم در تابلوهای برق
مرتبسازی دقیق سیمها و جلوگیری از آشفتگی داخلی در تابلو
افزایش ایمنی سیستم برق با جلوگیری از تماس مستقیم کابلها با بدنه یا قطعات داغ
جلوگیری از آسیب فیزیکی به سیمها در اثر کشش، خم شدن یا ضربههای ناگهانی
سهولت در انجام تعمیرات و تعویض کابلها بهدلیل دسترسی آسان به کابلهای داخلی
کاهش زمان نصب و اجرای سریعتر تابلوهای برق
افزایش زیبایی و نظم ظاهری تابلوهای صنعتی و کنترل
جمعبندی
کانالهای عبور سیم از اجزای ضروری هر تابلو برق بهشمار میآیند. طراحی دقیق، استفاده از مواد مقاوم در برابر حرارت و اشتعال، رعایت استانداردهای ایمنی و انعطافپذیری در نصب، همگی عواملی هستند که این محصولات را به انتخابی هوشمندانه برای پروژههای صنعتی، ساختمانی و خودکارسازی تبدیل میکنند.
برای انتخاب بهترین نوع کانال، باید به عواملی چون حجم سیمها، شرایط محیطی، نوع تابلو، نحوه نصب و استانداردهای مدنظر توجه کرد. بهکارگیری صحیح این تجهیزات نه تنها عمر سیستم را افزایش میدهد، بلکه ایمنی و بهرهوری را نیز بهبود میبخشد.
